CPZ | Communicatie Profiel van mensen met een verstandelijke beperking

J.B.H.G. Willems & R.A.W. Verpoorten

• Profiel van het communicatiegedrag van verstandelijk gehandicapten
• Begrip en gebruik van gesproken taal, gebaren en afgebeelde communicatievormen
• 12-45 jaar

Doel
Het Communicatieprofiel-Z heeft tot doel de mogelijkheden voor taal en communicatie van matig tot zeer ernstig verstandelijk gehandicapte personen in kaart te brengen. Hierbij wordt rekening gehouden met verschillende (vocale en niet-vocale) communicatievormen. Geïnventariseerd worden het begrip en gebruik van gesproken taal, gebaren en afgebeelde communicatievormen (foto’s, tekeningen en pictogrammen).

Doelgroep
De test is bedoeld voor verstandelijk gehandicapten van licht tot diep zwakzinning/zwakbegaafd niveau. De leeftijdscategorie loopt van 12 tot 45 jaar.

Beschrijving
Het CPZ bestaat uit twee complementaire delen: een vragenlijst en een test. Met behulp van de vragenlijst verkrijgt men een profiel van het communicatiegedrag van mensen met een verstandelijke beperking, zoals naar voren komt in de sociale leefcontext, rekening houdend met de verscheidenheid in communicatievormen die door de mensen met verstandelijke beperking en de mensen in hun omgeving gebruikt kunnen worden. De test richt zich op het vermogen van de persoon bepaalde communicatiemiddelen (te weten: gesproken taal, picturale systemen als foto’s, tekeningen en pictogrammen en gebaren) op een zinvolle wijze doelgericht te gebruiken, en tevens soortgelijke communicatiemiddelen te begrijpen wanneer ze door anderen gebruikt worden. Zowel de items van de vragenlijst als van de Test zijn verdeeld over 4 schalen: receptieve non-vocale communicatie, receptieve vocale communicatie, expressieve non-vocale communicatie en expressieve vocale communicatie.

Normering
Het CPZ is genormeerd voor mannelijke en vrouwelijke bewoners van algemene instellingen voor mensen met een verstandelijke beperking (Nederland en Vlaanderen) in de leeftijd van 12 t/m 45 jaar, die functioneren op een SRZ/INR-niveau van 7L of lager (de toepassingsmogelijkheden zijn beperkter bij verstandelijk gehandicapten die niet aan deze criteria voldoen). De grootte van de normeringssteekproef voor de CPZ-Vragenlijst bedroeg 703 personen, de CPZ-Test is afgenomen bij 471 personen.

Afname omschrijving
Het CPZ wordt individueel afgenomen. De afnameduur van de Vragenlijst bedraagt circa 45 minuten en van de test circa 35 minuten.

Afname
Pen-en-papier

Scoring
De items van zowel de Vragenlijst als de Test worden dichotoom (positief/negatief) gescoord. Sommering van de antwoorden geeft de ruwe schaalscores. Deze kunnen aan de hand van de normtabellen omgezet worden in decielen wanneer er een SRZ score bekend is. De duur van de scoring en interpretatie van zowel de Vragenlijst als de Test bedraagt circa 10 min.

Eisen aan de gebruikers
De gebruikers dienen aan kwalificatieniveau B te voldoen.

Jaar van uitgifte
1996

Artikelnummer
2402.00