ZHMH | Zeg het maar helemaal

M. Braam-Voeten

• Uitbegreid behandelprogramma voor de zinsbouw
• Didactische opbouw
• Vrolijk en kindvriendelijk testmateriaal

Doel
Leren produceren van volledige zinnen.

Doelgroep
De test is bedoeld voor kinderen vanaf 4 jaar met een syntactische stoornis.

Beschrijving

Wanneer, door verschillende oorzaken, iemand problemen heeft met het vormen van zinnen, kunnen capaciteitsproblemen (bijvoorbeeld een stoornis in de tijdsplanning of een synchronisatieprobleem) ontstaan. Hierdoor kan de zinsrepresentatie voortijdig vervallen. Volgens de adaptatietheorie van Kolk en Heeschen wordt dan vaak geprobeerd door adaptaties toch de gewenste mededeling te produceren. Het taalgestoorde kind past zich aan door woorden en vervoegingen weg te laten en door in elliptische zinnen te spreken. Dit wordt agrammatisme genoemd. Deze ‘ verkorte en vereenvoudigde ‘ vorm van spreken is dus niet een direct gevolg van de stoornis zelf, maar een gevolg van adaptaties. Wanneer geprobeerd wordt deze adaptaties, met name de omissies, op te heffen, wordt de capaciteit voor het bouwen van zinnen getraind. De twee hoofdlijnen van het programma zijn: 1. zinsbouwoefeningen die oplopen van eenvoudig naar complex; 2. vormen van zinnen die bestaan uit 2 tot maximaal 10 woorden. Ieder oefenitem bestaat uit een opdracht om een zin te vormen. Dit gebeurt steeds door uitlokking met behulp van materiaal. Omdat er slechts één antwoord correct is, namelijk de opgeroepen volledige zin, is ontsnapping door adaptatie niet mogelijk. Bij de uitlokking worden zólang gedragstherapeutische technieken gebruikt tot de zin compleet is geproduceerd. Het programma bestaat uit 60 sessies van 4 oefeningen. Eén oefening is erop gericht iets nieuws te leren, dus een meer complexe of langere zin. Eén oefening is een herhalingsoefening. In een derde oefening wordt nieuwe stof in een andere context aangeboden. De sessie eindigt meestal met een generalisatieoefening naar de spontane spraak. Men kan het programma in zijn geheel, maar ook gedeeltelijk gebruiken. Men kan ook een keuze maken uit de talrijke oefeningen, mits de volgorde wordt aangehouden. Bij een kleinschalig evaluatieonderzoek bleek dat oefening met ‘Zeg het maar helemaal’ tot vermindering leidde van het percentage omissies, tot meer correcte vervoegingen en een hoger aantal correcte zinnen.

Afname omschrijving
De test wordt individueel afgenomen en geschiedt volgens de pen-en-papiermethode. De afnameduur is variabel.

Afname
Pen en papier

Eisen aan de gebruikers
De gebruikers dienen aan kwalificatieniveau A te voldoen.

Jaar van uitgifte
2001

Artikelnummer
3538.00