Nieuw in ons aanbod: De Cogmed Werkgeheugentraining

Nieuw in ons aanbod: De Cogmed Werkgeheugentraining

Introductie
Uit de gesprekken met onze klanten werd ons duidelijk dat er een grote behoefte bij u leeft om na de diagnostische fase ook goede behandelinstrumenten in te kunnen zetten. Duidelijk werd ook dat het aanbod, en dan met name het voor kinderen met klachten, weliswaar omvangrijk  te noemen is, maar dat maar weinig van dit aanbod een wetenschappelijke toetsing kan doorstaan. In onze zoektocht naar behandelinstrumenten die een dergelijke toetsing wel hebben doorstaan zijn we uitgekomen bij de Cogmed Werkgeheugentraining (CWT). Om de trainingen van de Cogmed Werkgeheugentraining  gedegen toe te passen zijn wij blij dat in Nederland reeds een vertegenwoordiger en distributeur van Cogmed aanwezig is: BeterBrein. Door de daar aanwezige ervaring als behandelaars en opleiders is bij BeterBrein de borging van de kwaliteit van de opleiding en toepassing van Cogmed in goede handen. Wij willen dan ook graag onze nieuwe partner BeterBrein en ons nieuwe produkt Cogmed via deze nieuwsbrief nader bij u introduceren.

BeterBrein

BeterBrein is een samenwerking tussen Dhr. Drs. B.J.L. (Berrie) Gerrits, psychotherapeut BIG, Mw. Drs. M.E.A. (Mariëlle) Gerrits-Entken, Onderwijskundige en Dhr. Drs. W.D. (Wytze) van der Zwaag, Klinisch Psycholoog BIG. BeterBrein is reeds jaren werkzaam op het vlak van innovatieve behandelvormen. Zo ontwikkelden zij als eerste in Nederland de door het NIP geaccrediteerde opleiding tot Neurofeedback therapeut en zijn zij betrokken bij peer reviewed publicaties over de toepassing van neurofeedback bij Autisme Spectrum Stoornissen en ADHD. Kenmerkend aan BeterBrein is de gedeelde passie om op zoek  te gaan naar wat er allemaal mogelijk is op het vlak van de toegepaste neurowetenschappen. Deze passie komt voort uit een wetenschappelijke interesse in deze materie, uit het dagelijks werken met kinderen en volwassenen met een haperend brein en uit het verlangen te zoeken naar mogelijkheden om hulpverlening efficiënter en doeltreffender te maken. Cogmed past volledig bij deze passie.

Wat is Cogmed Werkgeheugen Training (CWT)?

De CWT is ontwikkeld  door het Karolinska Instituut van de universiteit van Stockholm. Nadat met placebogecontroleerde studies significante effecten werden aangetoond op een aantal executieve functies van kinderen met ADHD, is de CWT geïntroduceerd bij  Zweedse behandelaars en onderwijzers. Vervolgens heeft deze behandeling  zich van 2002 geleidelijk over de gehele wereld verspreid. De CTW bestaat uit een aantal werkgeheugentaken die de deelnemer op een computer uitvoert en die, middels een adaptief algoritme, oplopen in moeilijkheidsgraad. Op deze wijze combineert Cogmed een sterk geprotocolleerde training met het helemaal toesnijden van deze training  op de individuele cliënt. De training wordt thuis of op school uitgevoerd. Omdat het programma verbinding heeft met een centrale server en daar veel informatie over de wijze van uitvoering van de training te zien is, kan de therapeut de training goed monitoren en  kan hij in het wekelijkse contact gericht adviseren over de verdere training.
De taken zijn ontwikkeld op basis van de nieuwste inzichten over leren en het werkgeheugen en vertaald in spelvorm door een softwareontwikkelaar. Leidend principe bij het selecteren en ontwikkelen van taken, is of de taak een specifiek beroep doet op bepaalde aspecten van het werkgeheugen en of compenserende strategieën tijdens het oefenen uitgesloten kunnen worden. Daarnaast is het essentieel dat de taken een beroep doen op het gecontroleerde aandachtsysteem en dat niet louter het stimulus gestuurde aandachtsysteem wordt aangesproken. In die zin is hier sprake van een ander paradigma dan bij trainingen die in een uitdagende en spannende game verpakt zijn. Er is een versie voor kleuters (Cogmed JM), kinderen (Cogmed RM) en voor volwassenen (Cogmed QM).

Voorafgaand aan de training wordt middels vragenlijsten, tests en interview vastgesteld of sprake is van  een werkgeheugenprobleem en of de deelnemer geschikt is voor de training. In de toekomst zal Pearson eigen testmateriaal voor de voor-, tussen- en eindmetingen integreren in de behandeling. De training duurt vijf weken met vijf trainingsdagen per week naar keuze. Per dag wordt  er tussen de 30 en 45 minuten gewerkt en worden acht oefeningen gedaan. Kleuters werken een kwartier aan drie taken. Is de cliënt een kind, dan is ondersteuning door een trainingshulp, meestal één van de ouders, noodzakelijk. Het programma vraagt  veel van de deelnemer en de hulp.  Het wekelijkse contact met de therapeut is hierbij cruciaal.  De training wordt afgesloten met een evaluatie; daarna kan de cliënt, naar wens, nog een jaar lang 100 minisessies doen.



Waarom wordt het werkgeheugen als aangrijpingspunt genomen?
Het werkgeheugen is een systeem met een beperkte capaciteit, dat informatie tijdelijk opslaat en verwerkt ten behoeve van de verdere informatie verwerking en het aansturen en monitoren van gedrag. Het belang van een goed functionerend werkgeheugen bij  leer- en aandachtsprocessen is door verschillende onderzoekers aangetoond. Mogelijk speelt een werkgeheugenprobleem ook een voorwaardelijke rol bij de  ADHD kernsymptomen impulsiviteit  en hyperactiviteit. In termen van de DSM-IV zien we dat werkgeheugenproblemen een rol spelen bij stoornissen als ADHD en Leerstoornissen, maar ook bij  DCD, ASS, Down syndroom, schizofrenie.  Met beeldvormend onderzoek heeft de grondlegger van CWT (professor T. Klingberg) laten zien dat grote delen van het brein worden geactiveerd tijdens werkgeheugentaken. Bij het ontwikkelen van de CWT is er derhalve vanuit gegaan dat de kans op transfer naar andere dan specifiek getrainde taken het grootst zou zijn bij training van het werkgeheugen.

Effecten en onderzoek
Van alle beschikbare werkgeheugentrainingen is er over de CWT tot dusver het meest gepubliceerd in ‘peer reviewed’ tijdschriften.  Op het moment van schrijven zijn er 15 artikelen gepubliceerd en zijn er meer dan 60 studies gaande.
Het onderzoek naar de CWT heeft twee pijlers. De ene pijler richt zich op de theoretische onderbouwing op basis van beeldvormende neurofysiologische studies. De andere pijler is gericht op het vaststellen van het klinische effect.
Meer informatie over deze en bovengenoemde onderzoeken kunt u terug vinden op www.cogmed.com en www.klingberglab.se.

Stand van zaken in Nederland
In samenwerking met Cogmed heeft BeterBrein de CWT in 2008 in Nederland geïntroduceerd. Zij vinden het belangrijk om, geheel in lijn met de uitgangspunten van Cogmed, op een gedegen wijze Cogmed naar voren te brengen.
Van de eerste 1400 behandelingen in Nederland zijn de resultaten bekend. Naar voren komt dat bij alle leeftijdsgroepen een significante verbetering optreedt in de getrainde werkgeheugentaken en op vragenlijsten voor ouders en/of volwassenen op het vlak van aandacht en concentratie. Met uitzondering van de groepen 17-19 jaar en de groep 41-50 jaar zien we daarnaast een significante verbetering in hyperactiviteit en impulsiviteit (vragenlijsten zijn gebaseerd op de DSM-IV criteria voor ADHD). Naar voren komt ook dat sprake is van een drop-out percentage  van minder dan 1 procent. Dit laatste is natuurlijk bijzonder, aangezien het bij Cogmed om een zeer intensieve training gaat. Waarschijnlijk heeft dit te maken met de intensieve wijze van begeleiden van de Cogmed Coach en de opleiding en supervisie/intervisie die BeterBrein biedt.

Wat is de route om Cogmed Coach te worden?
Het beleid van Cogmed is dat u psycholoog, orthopedagoog of arts dient te zijn om de opleiding te kunnen volgen. Voor behandelaars die hieraan niet kunnen voldoen geldt dat zij wel de opleiding kunnen doen, mits zij in het werk kunnen terugvallen op een collega met een van de eerder genoemde kwalificaties. De opleiding bestaat uit twee dagen les gescheiden door een periode van 4-5 weken waarin de behandelaar zelf de Cogmed training ondergaat. De behandelaar leert om de resultaten op de server te interpreteren. Hij ontvangt een handleiding en een protocol voor de training. Bij de kosten die de opleider per cliënt betaalt is een gratis mogelijkheid  voor supervisie en twee intervisiedagen inbegrepen. Via een Yahoo-newsgroup bestaat de mogelijkheid ervaringen uit te wisselen en zijn  documenten (vragenlijsten, de behandelovereenkomst,  evaluatie formulieren) beschikbaar. Informatie over de opleiding kunt u vinden op de website: : www.beterbrein.nl
 
Tot slot
Cogmed  past in een trend binnen de toegepaste neurowetenschappen en een trend van e-Health.  Het grootste deel van de training/behandeling kan immers thuis achter de eigen computer worden gedaan terwijl de coach de training op afstand kan monitoren. Voor de behandelaar betekent deze nieuwe behandeling dat er nu de mogelijkheid is cliënten, bij wie sprake is van werkgeheugenproblemen, aandacht en concentratieproblemen,  te helpen met het verminderen van deze deficiënties. Voor de cliënt betekent dit dat hij meer dan voorheen een actieve bijdrage kan hebben in het verminderen van zijn beperkingen. Voor vragen en inlichten kunt u een e-mail richten aan: info@beterbrein.nl

 Website adres BeterBrein: www.beterbrein.nl